Dowgwillo_kop
Witamy    |    Nazwisko    |    Herb    |    Genealogia    |    Koligacje    |    Pamiątki z podróży    
  Represjonowani    |     Lekcja historii    |     Aktualności   |    Żołnierze Wyklęci     |    Matki Polki
   Polskie Kresy     |    Śpiewnik wileński    |    Nakład wyczerpany

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Linia Laudańska

Liauda Line


Informacje
Information


Tablica
Family tree


Uzupełnienia
Additions


Archiwalia
Archives

 

Popis szlachty 1567 roku
Tomasz Dowgwiłojtis z włości wielońskiej
Taryfa 1667 roku
Stanisław Józefowicz Dowgwiłowicz z Towginowiczów Lawdy dym 1 szlachecki w powiecie wielońskim
Taryfa 1690 roku
Łukasz Dowgił [Dowgwił] z Towdginajc w powiecie wielońskim na miejscu ojca dym szlachecki 1
Taryfa 1790 roku
Jakub Dowgwilłło trakt laudański w powiecie wielońskim dym szlachecki 1

Potwierdzenie szlachectwa: 5.1.1799, 23.7.1829, 24.11.1832, 24.8.1845, 30.11.1850, 5.8.1867 . Według 'Herbarza szlachty żmudzkiej' prof. Grzegorza Błaszczyka także w 1797 r., a według 'Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku' Czesława Malewskiego także 20.8.1820 r.

W Archiwum Historycznym w Petersburgu znajdują się dokumenty dotyczące potwierdzenia szlachectwa Dowgwiłłów z lat 1850, 1889, 1892 i 1894 (zespół 1343; jednostka 20; pozycja 2441) i dziewięć wpisów z lat 1896-1912 (zespól 1343; jednostka 35; pozycja od 7575 do 7583 włącznie).

Poza Tomaszem z włości wielońskiej(1567) najstarszym śladem - prawdopodobnie należących do tej linii osób - natrafiliśmy w tomie XXVI księgi zatytułowanej: Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов; wydanej w Wilnie w 1899 roku, a zawierającej akty upickiego sądu ziemskiego z lat 1585-1586. Na stronie 165-166 opisane są sprawy sądowe (nr. 271 i 272 z 26-28.5.1585r.) pomiędzy Stefanem Andrejewiczem i Markiem Dowkgwiłowiczem wraz z jego żoną Gertrudą Grzegorzową. Jako miejsce zdarzenia podano pole Poszokińskie (Poszokinie) w powiecie Upickim. Moim zdaniek chodzi tu okolice wsi Poszoki (obecnie Pašakiai) obok Pacunel i troszkę dalej leżących Towginajć.
W tomie VIII z aktami Upickiegiego sądu grodzkiego z lat 1584-1615 dowiadujemy się Marek był synem Adama (kolumna 66 z 27.7.1588r.; 223 z 30.1.1595r. i 443 z 5.10.1610r.) i miał brata Jana (kolumna 234 z 26.3.1595).

Głównym żródłem informacji dla powstania tablic genealogicznych lini laudańskiej poza przekazami rodzinnymi i wieloletnim przeszukiwaniem akt parafialnych jest fotokopia dokumentu potwierdzającego szlachectwo z 1845 r.

Według zapisu z dnia 23 maja 1639 roku, potwierdzonego w Żmudzkim Sądzie Ziemskim 12 stycznia 1640 roku, a 6 grudnia 1703 roku wpisany do ksiąg Wileńskiego Sądu Grodzkiego, Magdalena żona Józefa syna Bartłomieja Dowgwiłło zapisuje jemu i ich synom Janowi, Gawryle, Stanisławowi i Mikołajowi Towginajcie należące do Księstwa Żmudzkiego w Welońskim powiecie.

Powyższy tekst znajduje się w wywodzie szlachectwa Dowgwiłłów z 1845 roku, dzięki któremu rodzinie udało się zachować przywileje szlacheckie pomimo nieprzychylnego prawodawstwa na terenach zajętych przez Cesarstwo Rosyjskie. Jednym z tych przywilejów była możliwość kształcenia się i prawo do pomocy w trudnych sytuacjach rodzinnych poprzez tak zwane kasy szlacheckie. Przywileje te okazały się bardzo przydatne w nastepnych latach, kiedy to wypadki losowe lub 'dokręcanie śruby' przez zaborcę pozbywały rodziny dochodów. Z tego powodu wiele rodzin przenosiło się na co raz to nowe tereny w stronę Kowna czy Poniewieża. Dosłownie rozchodzili się na cztery strony świata. Najczęściej w stronę Wileńszczyzny lub do samego miasta Wilna. Rozwój litewskiego odrodzenia narodowego i wzrastanie wrogości do Polaków - już w jego pierwszej fazie w latach 1863-1918 - nasilił tylko ten ruch. W latach 80-tych dziewiętnastego wieku pierwsi Dowgwiłłowie wyemigrowali też do Ameryki.

Tak jak wspomniano we wstępie do genealogii, dokumenty ze zbiorów w Rappenswilu uległy w Warszawie zniszczeniu wskutek działań wojennych. Z ich opisu wiemy, że dotyczyły one Józefa Dowgwiłła i zaścianka Lauda. Zakładamy, że w tym wypadku chodzi o Józefa syna Bartłomieja (a innych Józefów do początku końca XVII wieku nie mamy w drzewie), który osiadł około 1639 roku w Towginajciach i nie opuścił tego miejsca. Z opisu dokumentów wynika, że był związany z zaściankiem Lauda przed 1639 rokiem. Problem jest z tym, że nikt nie wie gdzie ten zaścianek dokładnie stał poza tym, że w Laudzie lub inaczej Lawdzie w powiecie wielońskim. Nazwa ta pojawia się jeszcze w Rejestrach podymnego z 1690 roku [Daniel Rymwid z majętności Lawdy z karczmą i młynem]. W publikacji Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Вильна 1865-1915, których część dotyczy dokumentów Sądu Grodzkiego w Rossieniach z lat 1588-1591 jest tylko mowa o polu Lauda (czyli okolica zaścianka Lauda). Teksty opisów tego pola w powyższych spisach zawierają m.in. informacje, że pole Lauda leżało w okolicy Mietszuny, koło strumienia Łakowsze, niedaleko strumienia Szłopnis. Mietszuny lub Mieciuny leżały zaledwie 1-2 km na południowy-wschód od Towginajciów. Zaścianek Mitszuny można znaleźć na na mapach niemieckich i rosyjskich z 1915 roku. Strumień Łakowsze zaczynał sie bardziej na wschód i płynie dalej do Krakinowa.


Nieda się ukryć, że losy Dowgwiłłów są jeszcze jednym przykładem niszczenia rodziny jako podstawy struktur społecznych dla celów polityki nacjonalistycznej, komunistycznej czy nazistowskiej i to często w jak najbrutalniejszy sposób. I co gorsza sytuacja ta niewiele zmieniła się przez ostatnie stulecia.

Dowgwiłłowie laudańscy należeli do szlachty zaściankowej i przez generacje zachowali zamiłowanie do ziemii.
Nastarszy znany nam Dowgwiłło z tej linii to Tomasz (być może ojciec Bartłomieja) wymieniony w spisie wojska z 1567 roku. 
Poniżej szczegółowa mapa obszaru tak zwanej Laudy pomiędzy Bejsagołą, Krakinowem i Surwiliszkami (Pacunele, Wołmontowicze, Kirkiły, Uszpurwie, Towginajcie, Senkany, Dewidonie, Miegiany) zamieszkałego przez Dowgwiłłów z powyższego drzewa od co najmniej XVI do XX wieku. Ich potomkowie żyją nadal na tych terenach.

Podobnie jak po wielu, wielu innych wsiach i folwarkach, tak i po Towginajciach i Wołmontowiczach pozostała obecnie tylko zaorana ziemia. Głównie w wyniku kolektywizacji ziemi przez sowieckich okupantów. Wołmontowicze są jeszcze zaznaczone na mapie z 1938 roku.

Poniżej informacje o kilku regionach/okolicach, na którch terenie żyli członkowie linii laudańskiej od XVII do XX wieku włącznie.

Lauda - kliknij TUTAJ

Lauda

Ciekawe linki o Laudzie:

- http://www.magwil.lt/material,laudanska-szlachta-to-lenta-nie-byla-%EF%BF%BD,299.html
- http://www.magwil.lt/material,minelismy-sie-w-czasie-z-okularnikiem...,277.html


 

 

 

Kroki i okolica

Kroki (Krakias, Krakiej, Krakes) - miasteczko w powiecie kowieńskim nad rzeczką Smiłgą, 74 wiorst od Kowna, wśród lasów, 1620 mieszkańców. Gmina obejmuje 84 miejscowości, 541 domów włościańskich, 8422 mieszkających włościan uwłaszconych na 13.637 dziesięcinach. Parafialny kościół św. Mateusza, drewniany, erygowany w 1478 roku, przebudowany w 1768 roku kosztem biskupa Łopacińskiego. Kościół i klasztor katarzynek, pod wezwaniem św. Katarzyny, z drzewa wzniesiony w 1645 przez biskupa Tyszkiewicza (według innych danych fundował go w 1529 roku Jerzy Talatis), w 1863 uległ pożarowi. Na cmentarzu kaplica św. Mochała Archanioła, z dtzewa w 1835 wzniesiona przez księdza Juszkiewicza. Kroki to siedziba parafii i dekanatu. Parafia liczy 8500 dusz, kaplice w Rezgiach i Poszuszwiu. Dekanat krocki rozciąga się na część powiatu kowieńskiego. szawelskiego i poniewieskiego. Obejmuje 8 parafii: Jaswojnie, Datnów, Bejsagoła, Kroki, Krakinów, Poszuszwie, Hrynkiszki i Surwiliszki. Liczy ponad 52 tysiące wiernych. [źródło: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, 1880].

Parafia Kroki była licznie zamieszkiwana przez Dowgwiłłów od początku XVII wieku nalężących do różnych rodzin ( z Pernarowa i Mejliszek wraz z okolicą), ale zdecydowana większość z nich jest związana z linią laudańską.
Oto kilka powiązań jakie udało się zrekonstruować, ale których nie udało się połączyć z innymi rodzinami.

- Stefan Dowgwiłas z Pokorkle: jego małżonka Łucja Żytówna (zmarła po 27.5.1677); mieli syna Macieja ur. 13.11.1621 i córkę Anastazję ur. 18.1.1633, która poślubiła 14.9.1659 r. Kazimierza Banobartisa.

- Stefan Dowgwiłas z Kroków (ca.1679 - 1.2.1764): wymieniony jako mieszkaniec Kroków w spisie parafian z 1734 roku; także wielokrotnie wymieniany w aktach jako chrzestny i świadek. Oto jak wygłądała jego rodzina:

Kroki_Stefan

 

Kroki i okolice na podstawie mapy z 1914 r.

Kroki i okolica 1914
 

Kruwondy i okolica

Kruwondy [też Kruwądy] - okolica szlachecka nad rzeką Kruwondą, powiat kowieński, parafia Czekiszki, ma kaplicę drewnianą [z 1764r.], 15 właścicieli, grunt gliniasty, żyzny [źródło: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, 1880].

Dowgwiłłowie znależli się w tym regionie w II połowie XIX wieku. Przybyli tutaj z Radyk pod Kownem (parafia Kormiałów i Łoże), gdzie Józef Jerzy Dowgwiłło syn Jana miał gospodarstwo/folwark dzięki małżeństwu z Anna Radyk. Jego synowie przenieśli się dalej na zachód na tereny parafii Wilki i Czekiszki, a także w samym Kownie.

Zbieranie informacji o tej części rodziny zapoczątkowała korespondencji z panią Anną Boharewicz-Richter, informacjom zawartm w jej książkach ("Korzenie" Wydawnictwo ZF Suwałki 1999 i "Szczęśliwy brzeg" Oficyna Wydawnicza "Stopka" Łomża 2010), korespondecji z rodziną Lutkiewiczów, własnym poszukiwaniom w archiwach i zdjęciom pani Wandy Kardasz umieszczonych w Dynamicznym Herbarzu Rodzin Polskich.

Zwracam uwagę na ciekawe życiorysy dwóch kobiet związanych z tą gałęzia linii laudańskiej: Elżbiety Dowgwiłło i Genowefy Lutkiewicz.

Fragment z pracy Z. Sawaniewskiej-Mochowej i A. Zielińskiejj "Dziedzictwo kultury szlacheckiej na byłych Kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej" 2007:
W pierwszej połowie wieku dwudziestego największe skupisko drobnej szlachty znajdowało sie w byłym powiecie wilkijskim, niedaleko Czekiszek (jest to skupisko opisane w XIX wieku przez M. Dowojne-Sylwestrowicza (1888)). Najwiekszymi i najbardziej znanymi okolicami szlacheckimi były Kruwondy i leżą ce obok Dowgieliszki. Mieszkała tu tylko szlachta i posługiwano sie tylko jezykiem polskim.

Zobacz też TUTAJ.

Kruwondy i okolica
Kruwondy i okolica na podstawie mapy z 1914 roku. Są to tereny położone na północny-zachód od Kowna.
Po kliknięciu mapy otrzymasz jej powiększenie.

 


Pernarowo (Pernarava) i okolica

Pernarowo, po żmudzku. Pernorowa, [po litwesku Pernarava] wieś w powiecie kowieński, o 49 wiorst od Kowna. Kościół par. katolicki Ukrzyżowania Jezusa Chrystusa, drewniany, wzniesiony 1676 r. przez mieszkańców. Parafia katolicka, dekanatu wielońskiego. W 1859 r. było tu 5 dm., 125 mieszkańców, dom przytułku dla starców i gorzelnia. Własność spadkobierców hr. Benedykta Tyszkiewicza. Niegdyś był tu gaj święty, na miejscu którego wznosi się dziś kościółek. W 1348 r. zniszczona przez Krzyżaków. [źródło: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, 1880]

We wszystkich znanych nam do tej pory źródłach począwszy od drugiej połowy XVI wieku do konca wieku XIX włącznie dotyczących tej okolicy, występują jednocześnie nazwiska Dowgwiłlowie i Dowgwiłłowiczowie. To potwierdzałoby tezę, że drugie nazwisko jest patronnikiem pierwszego.

W Żmudzkich aktach ziemskich z XVI wieku pojawiają się we włości wilkiskiej - Sebastian Dowgwiłajtis (popis wojska z 1567); Sebastian Dowgwiłowicz (1593; Błandyn, Piełutowo); Martin Sebastianowicz Dowgwiłowicz (1599; pole Pernarowskie).
Akt zawarcia związku małżeńskiego w Krokach z początku listopada 1645 roku pomiędzy Pawłem Dowgwiło z Pernarowa i Krystyny Jamontówny z Jodkiszek. Jest to dokument zapisany po łacinie ale nazwisko jest zapisane po polsku.
W taryfie (rejestrze) podymnego z 1667 roku spisany jest we włości wilkiskiej Krzysztof Dowgwił (Pernarowo) i Paweł Marcinowicz Dowgwiłł (Pernarowo).
W taryfie 1690 roku znajdujemy w tej samej włości wilkiskiej Andrzeja Dowgwiła, a w rejestrze z 1775 roku Piotra. Obydwoje z Gryniun (niedaleko Pernarowa). Na podstawie tych danych pokusić się o stworzenie małego drzewa.

1 - Sebastian Dowgwiłowicz (1567)
 1.1 - Sebastian (1593)
  1.1.1 - Marcin (1599)
   1.1.1.1 - Paweł (1645; 1667) x Krystyna Jamont

Poniższe drzewo genealogiczne stworzonego na podstawie ksiąg parafialnych w Czekiszkach. Mieszkali oni w Zajonczkowie [Zajączkowie], ale Józef Dowgwillo (zapisany jako przedstawiciel klasy chłopskiej) przybył tu z Miłoszun w parafii pernarowskiej. Na terenie parafii Czekiszki żyły również osoby związane z Kruwondami i linią laudańską. Nie wiadomo czy były jakieś powiązania między nimi. Ksiegi parafialne z Pernarowa nie są upublicznione w sieci internetowej.

1 - Ludwik Dowgwiłło
           | Eleonora Witkiewicz; Miłoszuny parafia pernarowska
 1.1 - Józef (1857 - 6.3.1925 Zajączkowo)
           | Brygida Benefida Zajączkowska (1855 - 30.10.1920 Zajączkowo); śl. 23.7.1881 Czekiszki
  1.1.1 - Benon Aleksander (16.6.1883 Zajączkowo - 28.4.1945)
           | Stefania Klebińska (1895 - 1982) *1
      1.1.1.1 - Eugenia (20.1.1920 - ?)
           | Mikołaj Siemaszko (29.9.1909 - ?) śl. 22.1.1935 Czekiszki
  1.1.2 - Felicjanna (1892 - ?)
           | Osip Twirbut (1882 - ?) śl. 9.9.1912 Czekiszki *2
  1.1.3 - Stefania (5.7.1892 - 19.7.1893) Zajączków
  1.1.4 - Anna [Ona] (13.11.1895 Zajączkowo - ?)
  1.1.5 - Albin (1897 - ?)
  1.1.6 - Wincenty (1.3.1898 Zajączkowo - 6.1.1951)

*1 - Benon i Stefania spoczywają na cmentarzu w Kruwondach.
*2 - świadkowie Stefan i Benedykt Dowgwiłło

1 - Florjan x Antonia Witkiewicz
 1.1 - Katarzyna (c.1861 - ?)
           | Jan Grabowski (c.1857 - ?) śl. 22.1.1889 Czekiszki akt 184 [świadek Władysław Dowgwiłło]

W 'Alfabetycznym spisie ziemian guberni kowieńskiej na 1 września 1881 roku' [Алфавитный список землевладельцев Ковенской губерни по 1-е сентября 1881 года] zapisano Tomasza syna Wincentego Dowgwił[owicz] w Miłoszunach (powiat kowieński, parafia Ejragoła) od 1837 roku na 57 dziesięcinach gruntów ornych.

W ukazującym się w Chicago (USA) litewskim dzienniku 'Draugas' z 1.3.1938r. (str.1) można przeczytać informację o tragedii jaka miała miejsce prawdopodobnie w lutym tego samego roku w rodzinie Marcina Dowgwiłło mieszkających w Jankunach, parafia Pernarowo. W wyniku pożaru powstałego w wyniku zapruszenia ognia z pieca zmarła 3-letnia Genowefa, córka siostry Marcina. Z trojga dzieci Marcina dwoje synów zmarło po przewiezieniu do szpitala w Kiejdanach Mikołaj (12 lat) i Algirdas (7 lat), a jedynie sześcio miesięczna córka Suzanna rokowałą nadzieję na przeżycie.

1 - Marcin x ?
 1.1 - Mikołaj (1926-1938)
 1.2 - Algirdas (1931-1938)
 1.3 - Suzanna (1937)

Mapa terenu pomiedzy Bobtami, Czekiszkami, Ejragołą i Jaswojniami z zaznaczeniem wsi, o których jest mowa powyżej. Mapa niemiecka z 1914 r.