NL    PL link    ENG link
 


Dowgwillo_kop

Witamyblok wit|blok witNazwiskoblok wit|blok witHerbblok wit|blok witGenealogiablok wit|blok witKoligacjeblok wit|blok witAlbumy i wspomnieniablok wit|blok witHonor i Ojczyzna
Zdjęcia bezdomneblok wit| blok witWydarzeniablok wit|blok witWarto przeczytaćblok wit|blok witWarto zobaczyćblok wit|blok witŻołnierze Wyklęciblok wit|blok witMatki Polkiblok wit
Polskie Kresyblok wit|blok witLekcja historiiblok wit|blok witŚpiewnik wileńskiblok wit|blok witPolecane witrynyblok wit|blok witBiblioteka

 

 

 

Szut Tadeusz

 

 

Szut Tadeusz
Tadeusz Szut ps Tadzik.
Zdjęcie zrobione podczas rozmowy 28 listopada 2013 r.

 

 

 

 

W Pustyni i puszczy

 

 

 

 

 

 

 

 

Tadeusz Szut ps. Tadzik

Urodził się 23 września 1926 roku w Wilnie, w rodzinie Aleksego i Olimpii. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 29 w Wilnie przy ul. Piaski.

Podczas okupacji (druga wojna światowa) pobierał naukę na tajnych kompletach u pani Sergiewicz. Łaciny i algebry uczył go wileński adwokat Adam Zyngier, który mieszkał u nich przez cały okres okupacji. Był Żydem o typowej urodzie, co stanowiło w tych czasach śmiertelne zagrożenie dla całej rodziny.*

Przez mieszkanie państwa Szutów przewijało się wiele osób, gdyż pan Adam był „skrzynką kontaktową” i prawdopodobnie współpracował z Żydami z getta. Współpracowała z nimi między innymi pani Makowska – żona polskiego oficera wydającego „Żołnierza Polskiego”.

W ich domu znalazła schronienie skrajnie wyczerpana Żydówka pani Hopeńko, która przed wojną posiadała w Wilnie sklep z żywnością, którą dostarczała między innymi do restauracji „Brystol”. Ubrali ją, odkarmili i przekazali w bezpieczne miejsce razem z sześcioma innymi Żydami, między którymi była wcześniej ocalona córka pani Hopeńko.

Ojciec Tadeusza Szuta – Aleksy przed wojną był współwłaścicielem luksusowej restauracji „Brystol” w Wilnie na ul. Mickiewicza. W czasie okupacji ją stracił, więc pracował w kasynie wojskowym „Ustronie”, w której stołowali się niemieccy okupanci.

Pracownicy kasyna zbierali odpadki żywnościowe do kanek, które oddawali na karmienie świń. Pan Aleksy ze Stanisławem Kamińskim wpadli na pomysł, aby zamiast 5 kanek odsyłać mniej, np. 2 a pozostałe przemycić do getta. I tak robili. Dostarczali kanki z żywnością przez otwór w murze otaczającym getto. Byli jednak śledzeni. Niemcy przyłapali ich na „gorącym uczynku”. Zaaresztowali i obydwu rozstrzelali. Rodzinę nie zawiadomiono i zwłok nie oddano. Wkrótce w miejscowej gazecie, na pierwszej stronie ukazała się informacja, że „za kradzież na szkodę wojska niemieckiego rozstrzelany został Aleksy Szut i Stanisław Kamiński”.

Tadeusz Szut w Wilnie uczestniczył w konspiracji jako łącznik Obwodu Wilejka. Walczył jako żołnierz w 3. Brygadzie „Szczerbca”.

Było lato 1944 roku, gdy został bez nakazu aresztowany przez NKWD. Miał 17 lat, gdy wywieżli go do łagru „0321” w Jełszance w pobliżu Saratowa.

W stanie skrajnego wycieńczenia latem 1945 roku wrócił do Wilna, skąd rodzina zmuszona była wyjechać. Osiedli w Szczecinie.

Wojna pokrzyżowała jego młodzieńcze plany związane z kształceniem według swoich zainteresowań i marzeń. Skończył politechnikę szczecińską. Uczestniczył w zjazdach Żołnierzy Kresowych Armii Krajowej.



* W posiadaniu pana Tadeusza Szuta znajduje się wydanie "W pustyni i w puszczy" Sienkiewicza z dedykacją od Adama Zyngiera.
Pan Tadeusz zwrócił się z prośbą o odszukanie kogoś z potomków Adama Zyngiera z Wilna celem wręczenia tej pamiątki - książki.
Deykacja Zynglera dla Szuta
Dedykacja brzmi:
"Synowi mego Przyjaciela, p. Aleksemu dla Synka - Tadeuszowi na miłą pamiątkę Adam Zyngier. Wilno - Italia, 17.VI.40"