NL    PL link    ENG link
 


Dowgwillo_kop

Witamyblok wit|blok witNazwiskoblok wit|blok witHerbblok wit|blok witGenealogiablok wit|blok witKoligacjeblok wit|blok witAlbumy i wspomnieniablok wit|blok witHonor i Ojczyzna
Zdjęcia bezdomneblok wit| blok witAktualnościblok wit|blok witWarto przeczytaćblok wit|blok witWarto zobaczyćblok wit|blok witŻołnierze Wyklęciblok wit|blok witMatki Polkiblok wit
Polskie Kresyblok wit|blok witLekcja historiiblok wit|blok witŚpiewnik wileńskiblok wit|blok witPolecane witrynyblok wit|blok witBiblioteka

 

 


 

Mar
Marian Rajewski 1905-1980 (fotografia prawdopodobnie
z 1932)

 

Henryk Zygalski
Henryk Zygalski 1908-1978

 

Jerezy Różycki
Jerzy Różycki 1909-1942

 

Szyfrogramy zakodowane
przy pomocy Enigmy udało
się po raz pierwszy
rozszyfrować polskim kryptologom z Biura Szyfrów
w 1932 roku: Marianowi Rajewskiemu, Henrykowi Zygalskiemu i Jerzemu Różyckiemu. Sukces ten umożliwił odczytywanie przez Brytyjczyków zaszyfrowanej korespondencji niemieckiej podczas II wojny światowej przyczyniając się do wygrania wojny przez aliantów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mroczna twarz wywiadu


Wywiad, obok prostytucji jest najstarszym zawodem świata /Vide Biblia Stary Testament/,w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, jest na ogół organizacją państwową wyposażoną w specyficzne środki i możliwości legalnego działania. Organizacje takie, obejmujące swoim zasięgiem zarówno terytorium własnego kraju jak i zagranicę pracują w oparciu o specjalne, nigdzie poza nimi niewystępujące struktury i specyficzną dyscyplinę. Jest to niewątpliwie "mało demokratyczne", ale nieuniknione, jako że pozwala w każdej sytuacji zachować pozory politycznej poprawności.

Wywiad wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i techniki ma za zadanie zbieranie oraz gromadzenie maksymalnej ilości wszelkiego rodzaju informacji dotyczących innych państw zarówno wrogich jak i niekiedy przyjaznych. Luźne, niejednokrotnie niepowiązane z sobą informacje, dopiero po opracowaniu i scaleniu w jedną funkcjonalną całość mogą zostać wykorzystane w sferze przede wszystkim polityki i obronności kraju a także ekonomii, techniki oraz rozwoju nauki własnego państwa. Stosując kryterium klasyfikacji zagadnienia ze względu na charakter gromadzonych informacji można podzielić wywiad na wojskowy, polityczny i ekonomiczny z coraz częściej występującą dzisiaj mutacją – szpiegostwo
gospodarcze.


Wywiad wojskowy organizowany i prowadzony przez określone państwo w stosunku so innego państwa lub ich koalicji jest jednym z głównych środków rozpoznania przeciwnika na skalę strategiczną. Na ogół jego organizatorami są wyspecjali-zowane oddziały sztabu generalnego lub departamenty ministerstwa spraw wojskowych, niekiedy ogólnopaństwowe centrale wywiadowcze.

Wywiad wojskowy zbiera i opracowuje informacje dotyczące obcych sił zbrojnych, przede wszystkim ich organizacji, gotowości bojowej, możliwości mobilizacyjnych, uzbrojenia, wyszkolenia, poziomu dyscypliny, stanu zasobów, operacyjnego przygotowania terenu, możliwości produkcji sprzętu i uzbrojenia i charakterystyki dowódców.

Obecnie, w związku z burzliwym rozwojem środków masowego przekazu, wywiady wojskowe coraz aktywniej uczestniczą w działaniach wojny psychologicznej.

W dobie wszechstronnego stosowania elektroniki informacje wywiadowcze są analizowane w określonych grupach zagadnień, np. lotniczych lub morskich, a następnie przetwarzane w komputerach, w poszukiwaniu optymalnych rozwiązań, w różnych, możliwych do przewidzenia sytuacjach. Wyniki tych opracowań są stale rozszerzane przez wzbogacenie elektronicznej pamięci nowymi informacjami, a następnie okresowo przekazywane użytkownikom w postaci zaszyfrowanego zapisu. Tego rodzaju analizy sytuacji zasadzają się na konfrontacji tego, co jest znane z tym, co może zaistnieć.

Z punktu widzenia niejednokrotnie zazębiających się metod gromadzenia informacji wywiad można tylko z grubsza podzielić na dwa rodzaje: agenturalny, przeważnie, chociaż nie zawsze słusznie utożsamiany ze szpiegostwem, oraz wywiad techniczny.

1/ Wywiad agenturalny,jak sama nazwa wskazuje czerpie informacje niekiedy od ludzi i zawsze za pośrednictwem ludzi – agentów.
Ten rodzaj wywiadu ciągle jeszcze jest poważnym źródłem informacji. Według danych amerykańskich aktualnie dostarczają co najmniej 20% wszystkich informacji.
2/ Wywiad techniczny, który po drugiej wojnie światowej przeżywa szybki,niepowstrzymany rozwój, jest dostawcą większości ważnych informacji.

Do tego rodzaju zalicza się przede wszystkim wywiad radioelektroniczny, satelitarny i komputerowy.
- Wywiad radiowy odgrywał poważną rolę już w pierwszej wojnie światowej; w drugiej wojnie stał się niezbędnym narzędziem rozpoznania – nasłuch obcych radiostacji. Wnikliwa analiza radio-korespondencji ułatwiała między innymi ustalenie: orde de bataille* przeciwnika.
- Wywiad satelitarny polega na penetrowaniu obszaru obcych państw przez satelity zwiadowcze.
- Wywiad komputerowy ukształtował się w latach 1970-1072. Zadaniem jego jest uzyskanie kodów informacyjnych danego państwa i podłączenie się do pilnie strzeżonych sieci informacyjnych dla przechwycenia danych wywiadowczych. "Achillesową piętą" współczesnych wywiadów jest łączność służąca do przesyłania informacji, które w dobie szybkich zmian sytuacji starzeją się w krótkim czasie i tracą swoją wartość. Proces starzenia
się informacji przebiega szczególnie szybko w czasie wojny. Podczas drugiej wojny światowej informacje ze szczebla operacyjno - taktycznego traciły 10-15% swojej wartości już w ciągu jednego dnia. Obecnie tempo deprecjacji tych wartości jest jeszcze szybsze. Sieć łączności to najsłabsze ogniwo każdego wywiadu, jest bowiem narażona na nieustanne próby dekonspiracji ze strony przeciwników.

Już w czasie pierwszej wojny światowej organizacje wywiadowcze stały się w pewnym sensie przetwórniami, które przerabiały mało wartościowy surowiec jakimi są pojedyncze, niepowiązane z sobą informacje na produkt końcowy, w postaci biuletynu wywiadowczego. Jako uboczną, ale dochodową działalność tych przetwórni można traktować handel informacjami, uprawiany przez wiele wywiadów. W czasie ostatniej wojny Berno i Sztokholm były najpoważniejszymi "giełdami" informacji dla wywiadów walczących stron i państw neutralnych.

Pośrednią konsekwencją drugiej światowej jatki była tzw. "zimna wojna", której bezkrwawe działania toczyły się na wielu płaszczyznach:i deologicznej, propagandowej, ekonomicznej, a nade wszystko: wirtualnej płaszczyźnie morderczego wyścigu zbrojeń .Walki zbrojne przybrały charakter licznych wojen staczanych na pograniczu ostro zarysowanych stref wpływów supermocarstw.

Ta dziwna wojna, której strategię wymusił lęk przed atomową zagładą, trwająca prawie pół wieku, wzmogła zapotrzebowanie na różnego rodzaju służby specjalne i przyczyniła się do gwałtownego wzrostu liczby personelu oraz wzbogaciła ich wyposażenie techniczne. W tym czasie narodził się wywiad satelitarny.

Rosnące w siłę służby specjalne mocarstw i ich satelitów coraz bardziej upolityczniały swoje wywiady, co niejednokrotnie powodowało daleko idące ingerencje w politykę państwa i odwrotnie. Zdarzało się, że politycy posługiwali się zafałszowanymi biuletynami wywiadowczymi do realizacji swoich celów nie zawsze zgodnych z interesem państwa.

Po upadku komunizmu powyższe tendencje w działalności służb specjalnych dość szybko nasiliły się, a polityczne oddziaływanie wywiadów poważnie wzrosło.

Wśród wielu opiniodawców na temat politycznej przyszłości służb specjalnych w ogóle, a wywiadów w szczególności panuje pogląd, że wkrótce przekształcą się one w "państwa w państwie", a ich kierownictwa staną się tajnymi rządami.

Osobiście nie podzielam tego ekstremalnego poglądu, aczkolwiek nie wątpię w umiarkowany wzrost znaczenia służb specjalnych w organizmach państwowych i to już w bliskiej przyszłości.

W czasie drugiej wojny światowej wielu oficerów, którzy nie byli naukowcami, miało poważne trudności w opanowaniu obsługi i praktycznym zastosowaniu niezliczonych, bardzo często wysoce skomplikowanych nowych technik i urządzeń pola walki. W ezoterycznym świecie wywiadu i kontrwywiadu czuli się oni jeszcze bardziej zdezorientowani, mimo że w pewnym sensie żadne z tych działań nie było w pełni nowe. Już w czasach Juliusza Cezara znano szpiegostwo i rozszyfrowywano wiadomości oraz przesłuchiwano jeńców.

Taktyka głębokich działań manewrowych, charakterystyczna dla drugiej wojny światowej, byłaby niemożliwa bez zastosowania łączności radiowej. Niezbędnym warunkiem użycia jej w aktualnym procesie dowodzenia są szybkie, łatwe w użyciu i godne zaufania metody szyfrowania i deszyfrażu.
W latach dwudziestych ubiegłego wieku poczyniono pierwsze udane próby zaprojektowania urządzeń elektromechanicznych, które teoretycznie mogłyby zapewnić bezpieczeństwo łączności.

Największą sławę zdobyła niemiecka maszyna szyfrująca Enigma, bardzo podobna do maszyny do pisania. Jej szyfr uważany przez Niemców za nie do "złamania", połamali polscy matematycy, a Anglicy, ze specyficzną dla siebie "beztroską", przypisali ten sukces swojemu wywiadowi.

W tym miejscu pozwolę sobie zwrócić uwagę czytelników na fakt, że wojny zawsze były oraz będą rozstrzygane przez związek jakości z ilością intelektu i brutalnej siły. Wydaje mi się mało prawdopodobnym, aby jakikolwiek ze znanych obecnie modeli matematycznych był w stanie zawrzeć w sobie wszystkie różnorodne czynniki, powiązać je i nadać właściwą rangę. Jeżeli model taki zostanie opracowany i wdrożony, to niewątpliwie
przestanie istnieć w ogóle stan wojny. Bo przecież nie ma sensu jakakolwiek rywalizacja, jeśli wynik jest znany z góry.

Wojciech Jasiński

 

* Pierwotnie – rozkaz o uszykowaniu wojsk do bitwy; później schemat organizacyjny wojska.